أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
238
قانون ( فارسى )
اگر انسان سالم و تندرست به خوردن ترياق عادت گيرد ، از مسموم شدن و از آسيب ديگر بيماريها محفوظ مىماند و از و با خود را بيمه كرده است . 1 - تركيبات ترياق فاروق قرص پياز دشتى چهل و هشت مثقال ، قرص ماران ( افاعى ) بيست و چهار مثقال ، قرص اندروخورون ، فلفل سياه و افيون از هريك بيست و چهار مثقال ، دارچين به روايتى دوازده مثقال و به روايتى بيست و چهار مثقال ، گل محمدى دوازده مثقال ، بزر شلغم بيابانى ، سير بيابانى ، بيخ سوسن ، قارچ چمنى ، رب شيرينبيان و روغن بلسان از هريك دوازده مثقال ، مرّ ، زعفران ، زنجبيل ، راوند ، فنطافلون ( بنطابلون ) بيابانى - كه همان گياه پنج برگ است - پونهء كوهى ، گندناى بيابانى ، كرفس كوهى ، اسطوقدوس ، كوشنهء تلخ ، فلفل سفيد ، فلفل دراز ، ديقطامانى « 1 » ، كندر ، شكوفهء گورگياه ، انگم درخت بنه ، دارچين ختايى سياه ، سنبل هندى و اربه ( مريم نخودى كوهى ) از هريك شش مثقال ، ميعه سايله ، بزر كرفس ، كاشم ، بزر ترتيزك بابلى ( شاهتره - كوله تره ) ، نانخواه ( ننه حوا ) ، كمادريوس ، ماشدارو ، افشرهء بيخ و ريشهء شنگ ، سنبل رومى ، ساذج ، كوشاد ، بزر رازيانه ، گل مهرزده ، سوختهء زاج زرد ، هل ، سوسن زرد ، ثمر گياه بلسان ، ثمر گياه هزارچشم ، بلسكى ، صمغ عربى ، شاهزيره ( كراويا ) ، رازيانهء شامى و اقاقيا ، از هريك چهار مثقال ، تخم زردك بيابانى ، قفر يهود ( قير يهوديان ) ، گاوشير ( جاوشير ) ، لوفاى باريك و زراوند دراز - به روايتى زراوند غلتان - از هريك دو مثقال ، گند بيدستر دو مثقال - به روايتى چهار مثقال - سكبينه دو مثقال - به روايتى چهار مثقال - عسل نهصد مثقال ، شراب ريحانى كهنه شدهء گرم به وزن دو قسط . هريك از اين داروها كه قابل حل شدن هستند بايد حل شوند و هرآنچه كه بايد در آب بخيسند ، بخيسند . داروهايى كه خشكند كوبيده و بيخته شوند و در عسل بسرشند و در ظرفى چينى يا سربى و يا نقرهاى گذارند . ظرف نبايد كاملا پر و مالامال شود و بايد فضا براى تنفس دارو در آن بماند . جمع همهء داروها بجز عسل و شراب ، شصت و چهار دارو شدند . « 2 » 2 - نسخهء ديگر ترياق فاروق قرصهاى پياز دشتى چهل و هشت مثقال ، قرص ماران ، قرص اندروخورون ، فلفل سياه و افيون خوب از هريك بيست و چهار مثقال ، سير بيابانى ، گل آتشى خشكيده ، بزر شلغم بيابانى ، زنبق ، قارچ چمنى ، افشرهء سوسن ، روغن بلسان و دارچين از هريك دوازده مثقال ، مرّ ، گندناى
--> ( 1 ) - ديقطامون : مشك طرامشيع ، مشك ترمشير ايرانى . نوعى از پونه است كه به قول تحفه اگر گوسفند آن را بخورد شيرش به رنگ خون مىشود . ( 2 ) - داروها را در هر دو نسخهء چاپ مصر و چاپ ايران مطابقت كردم و شمردم ، شصت و سه دارو بود - م .